Yemen Medyasında Türkiye Temsili: El-Mesira Kanalı ve Bağımsız Aden Kanalı Örneği

This study aims to examine the representation of Türkiye in news and news programs broadcast by private Yemeni television channels, focusing on discourse type, ideological frameworks employed in news coverage and the editorial policies followed by these channels. For this purpose, discourses from news and news programs published on the websites of El-Mesira, affiliated with Ansar Allah (Houthis) and Aden Independent Channel, aligned with the Southern Transitional Council, were analyzed using van Dijk’s Critical Discourse Analysis model for the period from July 1 to December 31, 2020. The analysis revealed that Aden Independent Channel concentrated on Turkish-Qatari relations accusing both countries of providing financial and military support to the legitimate government forces, which the channel deemed affiliated with the Muslim Brotherhood (Al-Islah Party). The channel also asserted that the legitimate government was aligned with Türkiye and Iran, implementing Qatar’s agenda in Yemen. Simultaneously, the channel considered the forces of the Southern Transitional Council as the sole faction fighting against the legitimate government forces and Ansar Allah (Houthis), who aimed to thwart the council’s project of establishing an independent state in southern Yemen. On the other hand, El-Mesira reacted negatively to the presence of Turkish armed forces in Syria. Regarding the Yemeni crisis, the channel viewed Türkiye positively, particularly in light of Türkiye’s criticism of the negative role played by the United Arab Emirates in Yemen, which resulted in the deaths of thousands and the spread of famine among millions of Yemenis.

Bu araştırma, Yemen’deki özel televizyon kanallarının yayınladığı haber ve haber programlarındaki Türkiye’nin söylem türü, haberlerde kullanılan ideoloji ve bu kanalların izlediği yayın politikası açısından nasıl temsil edildiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla Ansar Allah’ı (Husiler) destekleyen El-Mesira Kanalı ile Güney Geçiş Konseyi yanlısı Bağımsız Aden Kanalı’nın internet haber portallarında yayınlanan haber söylemleri ve haber programları 1 Temmuz - 31 Aralık 2020 tarihleri arasında van Dijk’in eleştirel söylem analizi modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Haber metinlerinde kullanılan söylemlerde, Bağımsız Aden Kanalının, Müslüman Kardeşler’e (Al-Islah Partisi) ait olduğu düşünülen meşru hükümet güçlerine iki ülkeyi mali ve askeri destek sağlamakla suçlayarak Türkiye-Katar ilişkilerine odaklandığı ortaya çıkmıştır. Kanal ayrıca meşru hükümetin Türkiye ve İran ile ittifak içinde olduğunu ve Katar’ın Yemen’deki gündemine vurgu yapmaktadır. Kanal aynı zamanda Güney Geçiş Konseyi güçlerini, meşru hükümetin güçleriyle ve konseyin güney Yemen´de bağımsız bir devlet kurma projesini engellemeye çalışan Ansar Allah’ın (Husiler) güçleriyle savaşan tek taraf olarak sayılmıştır. El-Mesira kanalı ise Türk silahlı kuvvetlerinin Suriye’deki varlığını olumsuz karşıladığı sonucuna varılmıştır. Kanal’da, Yemen krizine ilişkin olarak Türkiye’nin Yemen’e yönelik olumlu bir duruş sergilediği görülmüştür. Türkiye’nin bu durumu, BAE’nin Yemen’de binlerce kişinin öldürülmesi ve milyonlarca Yemenlinin açlığa mahkûm edilmesiyle sonuçlanan olumsuz rolüne yönelik eleştirisiyle de ortaya çıkmıştır.