TR
EN
Kapitalizm ve Hipergerçekliğin Dijital Ahiret Üzerinden Eleştirisi; Upload Dizisi Örneği
Öz
Bu çalışma, Jean Baudrillard’ın simülasyon kuramı ve hipergerçeklik kavramları çerçevesinde, dijital çağda gerçekliğin nasıl yeniden inşa edildiğini ve bu inşanın kapitalist ideolojiyle nasıl iç içe geçtiğini eleştirel bir perspektifle incelemektedir. Çalışmanın odak noktasını, ölüm sonrası yaşamın dijital ortamda sürdürülebildiği bir senaryo sunan Upload dizisi oluşturmaktadır. Dizi, bireyin fiziksel ölümünden sonra bilinç aktarımı yoluyla “sonsuz” bir yaşama geçişini mümkün kılan dijital bir evreni tasvir ederken; bu evrenin nasıl ticarileştirildiğini, sınıfsal farklılıklara göre şekillendiğini ve gerçekliğin yerini alan bir hipergerçeklik kurgusuna dönüştüğünü gözler önüne sermektedir. Baudrillard’ın simülasyon kuramı temelinde şekillendirilen kuramsal çerçeveye ek olarak, tüketim kültürü, veri kapitalizmi, dijital etik, posthümanizm ve beden politikaları gibi kavramlar da analiz sürecine dâhil edilmiştir. Tematik içerik analizi yöntemiyle yapılandırılan çözümlemede, dizi sahneleri kodlanarak 14 ana tema altında değerlendirilmiştir.
Bu bağlamda çalışma, dijital teknolojilerin bireyin benlik inşası, ölüm algısı ve toplumsal konumlanışı üzerindeki etkilerini sorgularken, aynı zamanda yeni medya içeriklerinin kapitalist sistemin ideolojik aygıtları olarak nasıl işlev gördüğünü ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Adorno, T. & Horkheimer, M. (2002). Aydınlanmanın Diyalektiği. Kabalcı Yayınları.
- Akgül, M. (2020). Simülasyon, gerçeklik ve hipergerçeklik kavramlarından İslami evlilik sitelerini okumak. Bilimname, 41, 413–442.
- Althusser, L. (2000). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları. İstanbul: İthaki Yayınları.
- Bahadır, A., & Gültekin, T. (2020). Simülasyon teorisi, postmodern birey ve tüketim kültürü yaklaşımları ile sanat eserlerinin ilişkisel yorumlanması. İdil, 9(60), 570–571.
- Bahadır, B., & Gültekin, B. (2020). Hipergerçeklik Bağlamında Simülasyon Kuramı. Journal of Social Sciences, 2(1), 1-13.
- Bahadır, B., & Gültekin, M. (2020). Simülasyon Kuramı Bağlamında Gerçekliğin Sonu: Black Mirror Dizisinin İncelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(103), 569–578.
- Bahadır, S. ve Gültekin, N. (2020). Simülasyon Kuramı Bağlamında Tüketim Toplumu ve Kültürel Göstergeler.
- Kurtdaş, M. (2018). Simülasyon Kuramı ve Tüketim Toplumu Üzerine Düşünceler.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Radio-Television , Communication and Media Studies (Other) , Cinema Sociology
Journal Section
Research Article
Authors
Göksun Ünlü
*
0000-0001-5590-8938
Türkiye
Publication Date
January 31, 2026
Submission Date
July 18, 2025
Acceptance Date
October 9, 2025
Published in Issue
Year 1970 Volume: 8 Number: 1
