TR
EN
Kapitalizm ve Hipergerçekliğin Dijital Ahiret Üzerinden Eleştirisi; Upload Dizisi Örneği
Öz
Bu çalışma, Jean Baudrillard’ın simülasyon kuramı ve hipergerçeklik kavramları çerçevesinde, dijital çağda gerçekliğin nasıl yeniden inşa edildiğini ve bu inşanın kapitalist ideolojiyle nasıl iç içe geçtiğini eleştirel bir perspektifle incelemektedir. Çalışmanın odak noktasını, ölüm sonrası yaşamın dijital ortamda sürdürülebildiği bir senaryo sunan Upload dizisi oluşturmaktadır. Dizi, bireyin fiziksel ölümünden sonra bilinç aktarımı yoluyla “sonsuz” bir yaşama geçişini mümkün kılan dijital bir evreni tasvir ederken; bu evrenin nasıl ticarileştirildiğini, sınıfsal farklılıklara göre şekillendiğini ve gerçekliğin yerini alan bir hipergerçeklik kurgusuna dönüştüğünü gözler önüne sermektedir. Baudrillard’ın simülasyon kuramı temelinde şekillendirilen kuramsal çerçeveye ek olarak, tüketim kültürü, veri kapitalizmi, dijital etik, posthümanizm ve beden politikaları gibi kavramlar da analiz sürecine dâhil edilmiştir. Tematik içerik analizi yöntemiyle yapılandırılan çözümlemede, dizi sahneleri kodlanarak 14 ana tema altında değerlendirilmiştir.
Bu bağlamda çalışma, dijital teknolojilerin bireyin benlik inşası, ölüm algısı ve toplumsal konumlanışı üzerindeki etkilerini sorgularken, aynı zamanda yeni medya içeriklerinin kapitalist sistemin ideolojik aygıtları olarak nasıl işlev gördüğünü ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adorno, T. & Horkheimer, M. (2002). Aydınlanmanın Diyalektiği. Kabalcı Yayınları.
- Akgül, M. (2020). Simülasyon, gerçeklik ve hipergerçeklik kavramlarından İslami evlilik sitelerini okumak. Bilimname, 41, 413–442.
- Althusser, L. (2000). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları. İstanbul: İthaki Yayınları.
- Bahadır, A., & Gültekin, T. (2020). Simülasyon teorisi, postmodern birey ve tüketim kültürü yaklaşımları ile sanat eserlerinin ilişkisel yorumlanması. İdil, 9(60), 570–571.
- Bahadır, B., & Gültekin, B. (2020). Hipergerçeklik Bağlamında Simülasyon Kuramı. Journal of Social Sciences, 2(1), 1-13.
- Bahadır, B., & Gültekin, M. (2020). Simülasyon Kuramı Bağlamında Gerçekliğin Sonu: Black Mirror Dizisinin İncelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(103), 569–578.
- Bahadır, S. ve Gültekin, N. (2020). Simülasyon Kuramı Bağlamında Tüketim Toplumu ve Kültürel Göstergeler.
- Kurtdaş, M. (2018). Simülasyon Kuramı ve Tüketim Toplumu Üzerine Düşünceler.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Radyo-Televizyon , İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer) , Sinema Sosyolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Göksun Ünlü
*
0000-0001-5590-8938
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
18 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
9 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 8 Sayı: 1
