Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Hayao Miyazaki Animasyonlarında Japon Kültürü ve Şinto İnancı

Yıl 2026, Cilt: 8 Sayı: 1, 46 - 71, 31.01.2026

Esma Nur Turgut , Zehra Özkeçeci

https://doi.org/10.47771/aid.1810490

Öz

Animasyon sineması, teknolojik gelişmelerle birlikte geleneksel tekniklerin yanı sıra dijital ortamda bilgisayar destekli programlarla da üretilmeye başlanmıştır. Her ne kadar genellikle çocuklara yönelik yapımlar olarak değerlendirilse de animasyon filmleri günümüzde her yaştan izleyiciye hitap eden, derin temalar içeren ve sanatsal değeri yüksek eserler olarak öne çıkmaktadır. Görsel iletişim araçlarından biri olan animasyon sineması, üretildiği toplumun kültürel değerlerini, inanç sistemlerini ve ideolojik yapısını karakterler, görsel anlatılar ve tematik yapılar aracılığıyla yansıtma potansiyeline sahiptir. Bu çalışmada, animasyon sinemasının öncü yönetmenlerinden Hayao Miyazaki’nin Komşum Totoro, Ruhların Kaçışı ve Yürüyen Şato adlı yapımları üzerinden Japon kültürü, Şinto inancı ve Japon mitolojisinin sinemaya nasıl yansıdığı incelenmektedir. Miyazaki’nin anlatı yapıları, karakter gelişimleri, sembolik ögeleri ve temaları detaylı bir biçimde analiz edilerek bu unsurların Japon kültürel kodlarıyla nasıl ilişkilendirildiği tartışılmaktadır. Böylece, animasyon sinemasının yalnızca eğlence aracı olmanın ötesinde, kültürel aktarımın güçlü bir aracı olarak nasıl işlev gördüğü ortaya konulmaktadır. Bu bağlamda çalışma, sinema ve kültür ilişkisini animasyon özelinde irdelemeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Animasyon film Hayao Miyazaki, Japon Kültürü Şinto İnancı

Kaynakça

  • Akören, A. N. (2018). Çizgi film ve animasyon eğitiminde son eğilimler. Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi Etkileşim, 1(2), 124−141.
  • Alabay, R. (2021). Auteur Hayao Miyazaki ve insanbiçimci yaklaşım: küçük deniz kızı Ponyo animasyon filmi. Akademik Sanat Tasarım ve Bilim Dergisi, (14), 91−102. https://doi.org/10.34189/asd.2021.14.007
  • Alicenap, Ç. T. (2012). Japon çizgi film (anime) sanatı: Hayao Miyazaki çözümlemesi ve Türkiye örneği (Doktora tezi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
  • Akimoto, D. (2012). Miyazaki’s new animated film and its antiwar pacifism: The Wind Rises (Kaze Tachinu). Ritsumeikan Journal of Asia Pacific Studies, 32, 1−3.
  • Aşçı, G. (2025). Çizgi film mekân temsilinde gerçeklik kavramından kopuş. Journal of Spatial Studies, 2(2), 149−160.
  • Balaban, Y. (2014). Canlandırma filmlerinde kültür bağlamında beden dilinin kullanımı: Disney ve Miyazaki filmlerinin incelenmesi (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Bolourieh, F., & Alemi, A. (2012). Modern mythology in animation. Journal of Basic and Applied Scientific Research, 2(8), 8485−8489.
  • Boyd, J. W., & Nishimura, T. (2004). Shinto perspectives in Miyazaki’s anime film Spirited Away. Journal of Religion & Film, 8(3), Article 4. https://doi.org/10.32873/uno.dc.jrf.08.03.04
  • Breen, J., & Teeuwen, M. (2000). Shinto in history: Ways of the kami. Surrey: Curzon Press.
  • Bocking, B. (1997). A popular dictionary of Shinto. London: Routledge.
  • Campos, J. (2020). Nature and identity in Miyazaki’s cinema. Kyoto: Kyoto University Press.
  • Carbullido, S. (2013). Spirituality, aesthetics, and aware: Feeling Shinto in Miyazaki Hayao’s My Neighbour Totoro (Yüksek lisans tezi). University of Victoria.
  • Cavallaro, D. (2006). The animé art of Hayao Miyazaki. Jefferson, NC: McFarland.
  • Cavallaro, D. (2015). Hayao Miyazaki’s world picture. Jefferson, NC: McFarland.
  • Denison, R. (2015). Anime: A critical introduction. London: Bloomsbury.
  • Hansen, W. (2007). Eye on religion—Shinto and the Japanese attitude toward healing. Southern Medical Journal, 100(1), 118–119. https://doi.org/10.1097/SMJ.0b013e31802e41f1
  • Kaba, F. (2014). Çizgi filmlerde grafik ifade ve konu açısından kültürel etkiler: Türk çizgi film örnekleri. Selçuk İletişim, 8(3), 163−181. https://doi.org/10.18094/si.59062
  • Kamacıoğlu, B. (2017). Çizgi filmlerin kültür aktarımındaki rolü ve Hayao Miyazaki çizgi filmleri. Anadolu Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 7(2), 1−18. https://doi.org/10.20488/www-std-anadolu-edu-tr.393478
  • Karakuş, M. B. (2018). Klasik dramatik yapı bağlamında Hayao Miyazaki sineması (Lisans bitirme çalışması). Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Film Tasarım Bölümü, İzmir.
  • Karaman, D. (2019). Animede zaman-mekân anlatımı ve histografik temelleri: Miyazaki animeleri örneği (Yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
  • Karapınar, M. (2023). Hayao Miyazaki sinemasında evrensel kodların arketipsel temsili (Yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uşak.
  • Karatay, A. (2015). Miyazaki sineması ve auteur kuramı. İdil, 4(18), 111−122
  • Kinsella, S. (2000). Adult manga: Culture and power in contemporary Japanese society. London & New York: Routledge Curzon. https://doi.org/10.4324/9780203347140
  • Kukathas, J. (2009). Transforming thinking, transgressing borders. In Asian transformations in action: The work of the 2006/2007 API Fellows (pp. 61−69). Bangkok: The Nippon Foundation.
  • Kurtköylü, N. (2019). Hayao Miyazaki ve eserlerinin semiyolojik olarak incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
  • Kuroda, T. (1981). Shinto in the history of Japanese religion. Journal of Japanese Studies, 7(1), 1−21. https://doi.org/10.2307/132163
  • Köse, Ö., & Çınar, S. (2021). Doğu Batı sentezinde Hayao Miyazaki. Sanat Dergisi, (38), 19−32. https://doi.org/10.47571/ataunigsfd.876800
  • Mayumi, K., Solomon, B. D., & Chang, J. (2005). The ecological and consumption themes of the films of Hayao Miyazaki. Ecological Economics, 54(1), 1−7. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2005.03.012
  • Medin, B. (2017). İnsanbiçimci kahramanların dünyasında sinema okuryazarı olmak. TRT Akademi, 2(4), 466–485.
  • Mesner, A. (2024). Sacred nature: The role of Shinto in Japanese environmentalism. Svetovi, 2(1), 31−44. https://doi.org/10.4312/svetovi.2.1.31-44
  • Moriyama, M., & Moriyama, M. (2001). Art of dynamic symmetry: Ikebana, Japanese traditional flower arrangement. Forma, 16, 273−278.
  • Muratoğlu, B. (2013). Görsel anlatı yapısı ve canlandırma sineması (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
  • Napier, S. J. (2001). Anime from Akira to Princess Mononoke. New York: Palgrave.
  • Norman, S. Ç. (2008). Miyazaki and the West: A comparative analysis of narrative structure in animated films for children. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, (9), 11–30.
  • Odell, C., & Blanc, M. (2011). Hayao Miyazaki ve Isao Takahata filmleri (B. Baysal, Çev.). İstanbul: Kalkedon.
  • Oida, Y., & Marshall, L. (2007). An actor’s tricks. London: Bloomsbury Methuen Drama.
  • Okabayashi, T. (2007). Gender and manga readership in Japan. Journal of Popular Culture, 40(3), 456−475.
  • Ohta, I. (2006). Purity and pollution in Shinto belief. Japanese Journal of Religious Studies, 33(1), 1−25.
  • Öztekin, A. (2011). Manga ve anime kültürü üzerine bir inceleme. Sanat ve Tasarım Dergisi, 5(2), 225−245.
  • Pehlivan, B. M. (2017). Kültür, kolektif bilinçdışı ve semboller: Miyazaki ve ‘Ruhların Kaçışı’ üzerine bir inceleme. Erciyes İletişim Dergisi “akademia”, 5(1), 362−378.
  • Pye, M. (2003). Religion and conflict in Japan. Diogenes, 50(3), 45−59. https://doi.org/10.1177/0392192103503004
  • Reider, N. T. (2005). Spirited Away. Film Criticism, 29(3), 4−15.
  • Rots, A. (2017). Shinto, nature and ideology in contemporary Japan. London: Bloomsbury Academic.
  • Sarıkaya, Z. Y., & Evecen, G. (2024). Kaguyahime No Monogatari. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 7(2), 774−799. https://doi.org/10.33708/ktc.1517817
  • Sarban, Z. (2011). Japon kültüründe banyo ve gündelik yaşam pratikleri. Folklor/Edebiyat, 17(67), 95−110.
  • Şen, A. (2014). Kayıp keşif yolculuk: Japon sineması manga ve anime. İstanbul: Doğu Kitabevi.
  • Thomas, J. B. (2007). Shûkyô asobi and Miyazaki Hayao’s anime. Nova Religio, 10(3), 73−95.
  • Trafí-Prats, L. (2016). Girls’ aesthetics of existence in/with Hayao Miyazaki’s films. Cultural Studies ↔ Critical Methodologies, 16(6), 529−539. https://doi.org/10.1177/1532708616674996
  • Telci, A.Ş. (2010). Miyazaki sinemasında Japon toplumunun yansıması (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Talbot, M. (2007). Media discourse: Representation and interaction. Edinburgh: Edinburgh University Press. Ünal, B. (2025). Animede yaşlı kadınlar ve yaşlılık. Etkileşim, 15, 252−281. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2025.8.15.291 Yale Forum on Religion and Ecology. (2024). Statements. Yale University. https://fore.yale.edu/World-Religions/Shinto/Statements

Japan Culture and Shinto Faith in Hayao Miyazaki’s Animations

Yıl 2026, Cilt: 8 Sayı: 1, 46 - 71, 31.01.2026

Esma Nur Turgut , Zehra Özkeçeci

https://doi.org/10.47771/aid.1810490

Öz

Animation cinema has evolved from traditional drawing techniques to digital production with the influence of technological developments. Although it is often considered a genre aimed at children, contemporary animation films have become artistic narratives containing profound themes that appeal to audiences of all ages. The main problem of this study is to reveal how animation cinema conveys cultural values, belief systems, and ideological structures through narrative strategies. The aim of the research is to examine how Japanese culture, Shinto belief, and mythological elements are reflected in Hayao Miyazaki’s films My Neighbor Totoro, Spirited Away, and Howl’s Moving Castle. This study employs a qualitative research design using film analysis and content analysis methods. Miyazaki’s narrative structures, character developments, symbolic elements, and thematic compositions were analyzed scene by scene. The findings indicate that concepts such as nature, purification, spiritual balance, and environmental awareness are intertwined with Shinto beliefs in Miyazaki’s works. In this context, the study demonstrates that animation cinema functions not merely as a form of entertainment but also as a powerful medium for cultural transmission and identity representation.

Anahtar Kelimeler

Animations Film Hayao Miyazaki Japanese Culture Shinto Belief

Kaynakça

  • Akören, A. N. (2018). Çizgi film ve animasyon eğitiminde son eğilimler. Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi Etkileşim, 1(2), 124−141.
  • Alabay, R. (2021). Auteur Hayao Miyazaki ve insanbiçimci yaklaşım: küçük deniz kızı Ponyo animasyon filmi. Akademik Sanat Tasarım ve Bilim Dergisi, (14), 91−102. https://doi.org/10.34189/asd.2021.14.007
  • Alicenap, Ç. T. (2012). Japon çizgi film (anime) sanatı: Hayao Miyazaki çözümlemesi ve Türkiye örneği (Doktora tezi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
  • Akimoto, D. (2012). Miyazaki’s new animated film and its antiwar pacifism: The Wind Rises (Kaze Tachinu). Ritsumeikan Journal of Asia Pacific Studies, 32, 1−3.
  • Aşçı, G. (2025). Çizgi film mekân temsilinde gerçeklik kavramından kopuş. Journal of Spatial Studies, 2(2), 149−160.
  • Balaban, Y. (2014). Canlandırma filmlerinde kültür bağlamında beden dilinin kullanımı: Disney ve Miyazaki filmlerinin incelenmesi (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Bolourieh, F., & Alemi, A. (2012). Modern mythology in animation. Journal of Basic and Applied Scientific Research, 2(8), 8485−8489.
  • Boyd, J. W., & Nishimura, T. (2004). Shinto perspectives in Miyazaki’s anime film Spirited Away. Journal of Religion & Film, 8(3), Article 4. https://doi.org/10.32873/uno.dc.jrf.08.03.04
  • Breen, J., & Teeuwen, M. (2000). Shinto in history: Ways of the kami. Surrey: Curzon Press.
  • Bocking, B. (1997). A popular dictionary of Shinto. London: Routledge.
  • Campos, J. (2020). Nature and identity in Miyazaki’s cinema. Kyoto: Kyoto University Press.
  • Carbullido, S. (2013). Spirituality, aesthetics, and aware: Feeling Shinto in Miyazaki Hayao’s My Neighbour Totoro (Yüksek lisans tezi). University of Victoria.
  • Cavallaro, D. (2006). The animé art of Hayao Miyazaki. Jefferson, NC: McFarland.
  • Cavallaro, D. (2015). Hayao Miyazaki’s world picture. Jefferson, NC: McFarland.
  • Denison, R. (2015). Anime: A critical introduction. London: Bloomsbury.
  • Hansen, W. (2007). Eye on religion—Shinto and the Japanese attitude toward healing. Southern Medical Journal, 100(1), 118–119. https://doi.org/10.1097/SMJ.0b013e31802e41f1
  • Kaba, F. (2014). Çizgi filmlerde grafik ifade ve konu açısından kültürel etkiler: Türk çizgi film örnekleri. Selçuk İletişim, 8(3), 163−181. https://doi.org/10.18094/si.59062
  • Kamacıoğlu, B. (2017). Çizgi filmlerin kültür aktarımındaki rolü ve Hayao Miyazaki çizgi filmleri. Anadolu Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 7(2), 1−18. https://doi.org/10.20488/www-std-anadolu-edu-tr.393478
  • Karakuş, M. B. (2018). Klasik dramatik yapı bağlamında Hayao Miyazaki sineması (Lisans bitirme çalışması). Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Film Tasarım Bölümü, İzmir.
  • Karaman, D. (2019). Animede zaman-mekân anlatımı ve histografik temelleri: Miyazaki animeleri örneği (Yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
  • Karapınar, M. (2023). Hayao Miyazaki sinemasında evrensel kodların arketipsel temsili (Yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uşak.
  • Karatay, A. (2015). Miyazaki sineması ve auteur kuramı. İdil, 4(18), 111−122
  • Kinsella, S. (2000). Adult manga: Culture and power in contemporary Japanese society. London & New York: Routledge Curzon. https://doi.org/10.4324/9780203347140
  • Kukathas, J. (2009). Transforming thinking, transgressing borders. In Asian transformations in action: The work of the 2006/2007 API Fellows (pp. 61−69). Bangkok: The Nippon Foundation.
  • Kurtköylü, N. (2019). Hayao Miyazaki ve eserlerinin semiyolojik olarak incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
  • Kuroda, T. (1981). Shinto in the history of Japanese religion. Journal of Japanese Studies, 7(1), 1−21. https://doi.org/10.2307/132163
  • Köse, Ö., & Çınar, S. (2021). Doğu Batı sentezinde Hayao Miyazaki. Sanat Dergisi, (38), 19−32. https://doi.org/10.47571/ataunigsfd.876800
  • Mayumi, K., Solomon, B. D., & Chang, J. (2005). The ecological and consumption themes of the films of Hayao Miyazaki. Ecological Economics, 54(1), 1−7. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2005.03.012
  • Medin, B. (2017). İnsanbiçimci kahramanların dünyasında sinema okuryazarı olmak. TRT Akademi, 2(4), 466–485.
  • Mesner, A. (2024). Sacred nature: The role of Shinto in Japanese environmentalism. Svetovi, 2(1), 31−44. https://doi.org/10.4312/svetovi.2.1.31-44
  • Moriyama, M., & Moriyama, M. (2001). Art of dynamic symmetry: Ikebana, Japanese traditional flower arrangement. Forma, 16, 273−278.
  • Muratoğlu, B. (2013). Görsel anlatı yapısı ve canlandırma sineması (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
  • Napier, S. J. (2001). Anime from Akira to Princess Mononoke. New York: Palgrave.
  • Norman, S. Ç. (2008). Miyazaki and the West: A comparative analysis of narrative structure in animated films for children. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, (9), 11–30.
  • Odell, C., & Blanc, M. (2011). Hayao Miyazaki ve Isao Takahata filmleri (B. Baysal, Çev.). İstanbul: Kalkedon.
  • Oida, Y., & Marshall, L. (2007). An actor’s tricks. London: Bloomsbury Methuen Drama.
  • Okabayashi, T. (2007). Gender and manga readership in Japan. Journal of Popular Culture, 40(3), 456−475.
  • Ohta, I. (2006). Purity and pollution in Shinto belief. Japanese Journal of Religious Studies, 33(1), 1−25.
  • Öztekin, A. (2011). Manga ve anime kültürü üzerine bir inceleme. Sanat ve Tasarım Dergisi, 5(2), 225−245.
  • Pehlivan, B. M. (2017). Kültür, kolektif bilinçdışı ve semboller: Miyazaki ve ‘Ruhların Kaçışı’ üzerine bir inceleme. Erciyes İletişim Dergisi “akademia”, 5(1), 362−378.
  • Pye, M. (2003). Religion and conflict in Japan. Diogenes, 50(3), 45−59. https://doi.org/10.1177/0392192103503004
  • Reider, N. T. (2005). Spirited Away. Film Criticism, 29(3), 4−15.
  • Rots, A. (2017). Shinto, nature and ideology in contemporary Japan. London: Bloomsbury Academic.
  • Sarıkaya, Z. Y., & Evecen, G. (2024). Kaguyahime No Monogatari. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 7(2), 774−799. https://doi.org/10.33708/ktc.1517817
  • Sarban, Z. (2011). Japon kültüründe banyo ve gündelik yaşam pratikleri. Folklor/Edebiyat, 17(67), 95−110.
  • Şen, A. (2014). Kayıp keşif yolculuk: Japon sineması manga ve anime. İstanbul: Doğu Kitabevi.
  • Thomas, J. B. (2007). Shûkyô asobi and Miyazaki Hayao’s anime. Nova Religio, 10(3), 73−95.
  • Trafí-Prats, L. (2016). Girls’ aesthetics of existence in/with Hayao Miyazaki’s films. Cultural Studies ↔ Critical Methodologies, 16(6), 529−539. https://doi.org/10.1177/1532708616674996
  • Telci, A.Ş. (2010). Miyazaki sinemasında Japon toplumunun yansıması (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Talbot, M. (2007). Media discourse: Representation and interaction. Edinburgh: Edinburgh University Press. Ünal, B. (2025). Animede yaşlı kadınlar ve yaşlılık. Etkileşim, 15, 252−281. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2025.8.15.291 Yale Forum on Religion and Ecology. (2024). Statements. Yale University. https://fore.yale.edu/World-Religions/Shinto/Statements
Toplam 50 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Radyo-Televizyon
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Esma Nur Turgut 0009-0003-1698-514X

Zehra Özkeçeci 0000-0002-4822-6899

Gönderilme Tarihi 25 Ekim 2025
Kabul Tarihi 21 Ocak 2026
Yayımlanma Tarihi 31 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Turgut, E. N., & Özkeçeci, Z. (2026). Hayao Miyazaki Animasyonlarında Japon Kültürü ve Şinto İnancı. Aksaray İletişim Dergisi, 8(1), 46-71. https://doi.org/10.47771/aid.1810490
Creative Commons Lisansı